Genel Ürün Güvenliği nedir?
(EU) 2023/988 Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği (GPSR), Avrupa Birliği pazarına sunulan tüketici ürünlerinin güvenli olmasını sağlayan temel düzenlemedir. 13 Aralık 2024'ten itibaren uygulanan yönetmelik, önceki 2001/95/EC Genel Ürün Güvenliği Direktifi'nin yerini almıştır.
GPSR bir direktif değil, doğrudan uygulanan bir AB tüzüğüdür; bu nedenle tüm üye ülkelerde aynı kurallar geçerlidir. Çevrim içi satış kanalları da kapsama açıkça dahil edilmiştir.
GPSR kendine özgü bir CE işareti öngörmez. Oyuncak veya elektrikli ekipman gibi ürünler için özel AB mevzuatı ve CE işaretlemesi geçerliyken; özel mevzuatın kapsamadığı ürünlerde ya da o mevzuatın düzenlemediği risklerde GPSR uygulanır.
Kapsamı
Yönetmelik aşağıdaki konuları düzenler:
- Ürünler: Belirli istisnalar dışında gıda dışındaki tüketici ürünleri; yeni, kullanılmış, onarılmış veya yenilenmiş ürünler dahil.
- Risk analizi ve teknik dokümantasyon: Üretici, ürünü piyasaya sunmadan önce iç risk analizi yapar ve teknik dokümantasyonu hazırlayıp saklar.
- İzlenebilirlik: Ürün üzerinde tip, parti veya seri numarası ile üreticinin adı, posta adresi ve elektronik iletişim bilgisi bulunmalıdır.
- AB'de sorumlu kişi: Ürün, AB'de yerleşik bir iktisadi işletmecinin sorumluluğunda olmadan piyasaya sunulamaz.
- Çevrim içi satış: Uzaktan satışta ürün ve üretici bilgileri satış ilanında yer almalıdır; çevrim içi pazar yerlerinin de yükümlülükleri vardır.
- Kaza bildirimi ve geri çağırma: Ürünün yol açtığı ciddi kazalar yetkililere bildirilir; geri çağırma duyuruları belirlenmiş kurallara göre yapılır.
Önemi
AB'ye ihracat yapan üreticiler için GPSR, pazara erişimin ön koşuludur. Yükümlülükleri yerine getirilmeyen ürünler satıştan kaldırılabilir, geri çağrılabilir ve üye ülkelerin belirlediği yaptırımlarla karşılaşılabilir. Çevrim içi pazar yerleri de uyumsuz ürünlerin ilanlarını kaldırmakla yükümlüdür.
Avantajları
- Pazara Erişim: Ürünlerinizin AB pazarında ve çevrim içi satış kanallarında kesintisiz satılmasını sağlar.
- Hazır Dokümantasyon: Eksiksiz risk analizi ve teknik dokümantasyon, denetim ve şikâyet süreçlerinde hızlı yanıt vermenizi sağlar.
- Tüketici Güveni: Güvenli ürün, marka itibarını ve tüketici güvenini güçlendirir.
- Risk Azaltma: Geri çağırma, satıştan kaldırma ve yaptırım riskini en aza indirir.